EPUB, MOBI, PDF? Jaki format ebooka wybrać?

EPUB, MOBI, PDF? Jaki format ebooka wybrać i się w tym wszystkim nie pogubić? Gdzie jeden z tych formatów będzie lepszy do drugiego?

Ebook to już standard czytelnictwa, poważnie

Ebooki na dobre zadomowiły się na rynku książek. Są dziś łatwiej dostępne niż jeszcze kilka czy kilkanaście lat temu, a cyfrowe wydania znajdziemy zarówno w dużych księgarniach internetowych, jak i bibliotekach czy serwisach oferujących abonamentowy dostęp do książek. Do ich czytania nie potrzebujemy też specjalistycznego urządzenia – wystarczy czytnik ebooków, tablet, smartfon albo komputer.

Wraz z rosnącą popularnością elektronicznych książek zwiększyła się również liczba dostępnych formatów. EPUB, MOBI, PDF czy egzotyczne AZW to tylko niektóre z rozszerzeń, na które możemy trafić podczas kupowania lub pobierania ebooków. Poszczególne formaty różnią się sposobem zapisu treści, możliwościami dostosowania tekstu do ekranu oraz kompatybilnością z konkretnymi urządzeniami. Warto więc wiedzieć, czym się od siebie różnią i który z nich najlepiej sprawdzi się w konkretnym przypadku.

Dlaczego format ebooka jest istotny?

W przypadku zwykłych książek format e-booka nie jest aż tak istotny, jak mogłoby się wydawać. Jeśli czytamy przede wszystkim powieści, reportaże czy inne teksty pozbawione skomplikowanego układu graficznego, najważniejsza jest po prostu wygoda czytania. Wielkość, akapitowanie czy inne takie to dopasujemy sobie już bezpośrednio na naszym czytniku. Tekst formatuje i skaluje się bardzo łatwo.

Sytuacja zmienia się jednak wtedy, gdy książka zawiera dużo ilustracji, tabel, wykresów albo bardziej rozbudowany skład. W takim przypadku sposób, w jaki format przechowuje i wyświetla treść, może mieć już spore znaczenie. Elementy graficzne mogą zostać przesunięte, zmienić swoje proporcje albo pojawić się w innym miejscu niż w oryginalnym układzie. Wiecie, jak formatowanie obrazków w Wordzie.

Problem mogą sprawiać również szczególne efekty graficzne, nietypowe czcionki czy elementy umieszczone dokładnie w określonym miejscu strony. Niektóre książki są bardzo trudne do wydania jako ebook – zostaje nam tylko PDF, który nie jest jakimś przesadnie dobrym formatem.

Formaty ebooków – czym się różni MOBI od EPUB od PDF?

Na rynku e-booków spotkamy przede wszystkim trzy formaty plików: EPUB, MOBI i PDF. Ok, są jeszcze jakieś inne, ale uznaję je za egzotykę, którą jedynie zwiększałbym niepotrzebnie objętość tego tekstu.

EPUB

EPUB jest obecnie jednym z najpopularniejszych formatów i dobrze sprawdza się przede wszystkim w przypadku publikacji przeznaczonych do czytania bez większych obrazków. Jego najważniejszą cechą jest możliwość dopasowywania treści do urządzenia. Tekst może więc automatycznie zmieniać układ w zależności od wielkości ekranu, a czytelnik może regulować między innymi rozmiar czcionki czy marginesy. Dzięki temu EPUB dobrze pasuje zarówno do czytników e-booków, jak i smartfonów czy tabletów.

Format ma jednak również swoje ograniczenia. Ponieważ zawartość może być dynamicznie przeformatowywana, bardziej skomplikowany układ strony nie zawsze będzie wyglądał dokładnie tak, jak zaplanował go autor. „Domu z Liści” tak nie przeczytamy.

MOBI

MOBI to format, który przez lata był mocno związany z czytnikami Kindle firmy Amazon. Podobnie jak EPUB, został zaprojektowany przede wszystkim z myślą o tekstach, które można swobodnie dopasować do ekranu. Wielkość czcionki czy układ tekstu mogą więc być zmieniane przez użytkownika, co dobrze sprawdza się podczas czytania zwykłych książek.

Znaczenie MOBI jest dziś jednak mniejsze niż wcześniej. Amazon stopniowo odszedł od tego formatu na rzecz nowszych rozwiązań, przede wszystkim własnego formatu KFX, a także obsługi EPUB przy przesyłaniu książek na Kindle. Nie oznacza to, że pliki MOBI całkowicie zniknęły, ale przy wyborze e-booka nie ma już takiego powodu, aby szukać właśnie tego formatu. W przypadku starszych książek lub plików przeznaczonych dla starszych Kindle możemy się z nim jednak nadal spotkać.

Przy zwykłej powieści nie powinno to stanowić większego problemu, ale w przypadku książek z dużą liczbą grafik, tabel czy nietypowym składem sytuacja może wyglądać inaczej. EPUB jest więc przede wszystkim dobrym wyborem tam, gdzie najważniejsza jest wygodna lektura i możliwość dopasowania tekstu do ekranu.

PDF

PDF działa trochę inaczej niż EPUB czy MOBI. Jego główną zaletą jest zachowanie ustalonego wyglądu dokumentu. Strona powinna wyglądać tak samo niezależnie od tego, czy otworzymy ją na komputerze, tablecie czy innym kompatybilnym urządzeniu. Ma to duże znaczenie w przypadku publikacji, w których rozmieszczenie tekstu, zdjęć i innych elementów jest częścią projektu.

Z drugiej strony właśnie ta cecha może utrudniać czytanie PDF-ów na małych ekranach. Strona nie dopasowuje się bowiem tak swobodnie do wyświetlacza jak w przypadku formatów opartych na przepływającym tekście. Często trzeba powiększać dokument i przesuwać go na boki, aby wygodnie przeczytać całą stronę. PDF może być więc bardzo dobrym rozwiązaniem dla albumów, komiksów, podręczników czy dokumentów z rozbudowaną grafiką, ale w przypadku zwykłej powieści na czytniku e-booków często będzie mniej wygodny.

Jaki format ebooka wybrać?

Wybór formatu najlepiej uzależnić przede wszystkim od rodzaju publikacji. Do zwykłych książek, takich jak powieści, reportaże czy poradniki oparte głównie na tekście, najbardziej praktycznym wyborem będzie EPUB. Tekst dopasowuje się do ekranu, można zmieniać wielkość czcionki, a sama książka pozostaje wygodna w czytaniu na różnych urządzeniach. MOBI? Jak nie ma akurat EPUBa to czemu nie, to tak naprawdę to samo.

Jeśli natomiast mamy do czynienia z komiksem, opracowaniem naukowym, albumem albo publikacją zawierającą dużo grafik, tabel i skomplikowany układ stron, warto rozważyć PDF. Zachowuje on oryginalny wygląd stron, dzięki czemu elementy graficzne pozostają na swoich miejscach. Trzeba tylko pamiętać, że na małym ekranie czytnika taki dokument może być mniej wygodny w obsłudze.

Zobacz też:
Czytnik e-booków – na co zwrócić uwagę przy zakupie?
Ranking czytników e-book – TOP 10 najlepszych modeli